Z czernią nam po drodze

Basia Derlak na planie teledysku "O Wielkiej" - fot. Tomasz Bergmann
- Pracując nad płytą "O" próbowaliśmy zachować ducha debiutanckiego albumu, Chcąc jednak iść do przodu, przekierowaliśmy naszą koncepcję na nowe tory - powiedziała mi Basia Derlak, zapytana o nową, drugą już płytę Chłopcy Kontra Basia. Trio całkiem niedawno zostało uznane za folkowe odkrycie, nowe wcielenie poezji folkowej, czy też jazzu folkowego... Basię z Chłopcami rozchwytywały festiwale muzyki nowej, dzięki nim folk i polska ludowość weszła do dużych stacji radiowych... Teraz trio Basi Derlak przygotowuje się do wydania nowej płyty - jeszcze bardziej ludowej i zakręconej. A może spokojniejszej? Co to będzie z Chłopcami i Basią pytamy liderki, wokalistki, autorki tekstów i współautorki muzyki ChKB - Basi Derlak.
Jadwiga Marchwica, Etnosystem.pl: Na początek pytanie banalne ale ważne - jaką muzykę grają Chłopcy Kontra Basia? Czujecie się "nową falą folku"?
Basia Derlak, Chłopcy Kontra Basia: Nie umiem nazwać naszej muzyki. Komponujemy korzystając z tego, co gra nam w duszach. A, że staramy się słuchać otaczających nas dźwięków, nasza twórczość jest nieco inna w zależności od pory roku, bieżących przeżyć i tego, co aktualnie odtwarzamy w gramofonach. Zapewne przyglądając się "Oj tak!" moglibyśmy wymienić cechy naszego stylu, ale nie przywiązywałabym się do nich aż tak bardzo. "O" przynosi nowe rozwiązania. Tak typowy kontrabas czasami zastępujemy moogiem, dotychczas charakterystyczne napięcie między oszczędnym akompaniamentem a śpiewem rozładowuje tu trąbka, połamane podziały rytmiczne z "Oj tak!"schodzą na dalszy plan ustępując miejsca przekazowi. Myślę, że dopiero przy kolejnych płytach będziemy mogli zdefiniować - oby nie zaszufladkować! - naszą twórczość.
 
Basia Derlak na planie teledysku "O Wielkiej" - fot. Tomasz Bergmann
Basia Derlak na planie teledysku "O Wielkiej" - fot. Tomasz Bergmann
 
Zwróciłaś uwagę, że przy pracy nad nową płytą, posługiwałaś się ludowymi przekazami... Ludowymi to znaczy? To są bajki, baśnie konkretnego regionu? Masz jakiś ulubiony zbiór, jakiś klucz doboru?
Zanim wyklarowała się koncepcja albumu, osią moich zainteresowań była przede wszystkim pieśń ludowa, najchętniej polska, a jeszcze chętniej - pieśń z mojego regionu. Efektem tej fascynacji jest nasza debiutancka, bardzo "piosenkowa" płyta, z utworami stylizowanymi to na pieśń wiosenną ("Jerzy"), to na pieśń liryczną ("Sekret"), to na dwuwersowe wyrywasy ("Hej, zagraj muzyczko"). Fascynacja dłuższymi fabułami zaczęła się od pieśni dziadowskich. Potem były bajki, baśnie, legendy, opowiastki - wyszperane w bibliotekach, antykwariatach, podsłuchane od ludowych muzykantów i pieśniarek. Próbowałam uchwycić ducha dawnej opowieści, język, symbolikę, sposób prowadzenia narracji. Gdzieś po drodze pojawiły się dzieła dalszych kultur - Szachname, Pańczatantra, wczesnochrześcijańskie apokryfy. Do tych ostatnich zapałałam szczególną sympatią. Mam wrażenie, że zostaną przy mnie na dłużej.

Ale jak to jest "parafrazować" ludowy przekaz? Nie boisz się, że coś bezpowrotnie możesz "zniszczyć"? A może odwrotnie - jesteś nową ludową bajarką?
Nic z tych rzeczy! Nie jestem ludową bajarką ani pieśniarką, bo mimo mojego uwielbienia dla kultury ludowej nie jest to świat, w którym wyrastam. Staram się do niego zbliżyć na ile to możliwe, ale cały czas robię to z pozycji przybysza, obcego, oszołomionego jej pięknem i tajemnicą. Wiem, że nasi słuchacze nie mają wątpliwości co do mojego stosunku do rodzimej kultury tradycyjnej. Dbam o to, aby podkreślać, jak bardzo ważne są dla mnie źródła, z jaką pokorą i szacunkiem się do nich odnoszę. Stawiam jasno sprawę, że z ChKB wykonujemy własne kompozycje, w których inspirujemy się tym, co tak bardzo cenimy. A to z kolei nie jest naszym wywrotowym pomysłem, ale ideą przyświecającą wielu twórcom, także tym największym, którzy z uwielbieniem wykorzystywali motywy ludowe w swojej poezji czy muzyce. Jestem przekonana, że przynajmniej większość z nich czyniła i czyni to z głębokiego podziwu dla piękna sztuki ludowej, wrażliwości i umiejętności naszych przodków.
 
{youtube}z8n7JZIILKc{/youtube}
 
Wasz teledysk do "O Wielkiej" jest bardzo baśniowy, nierealny - czy tak odbierasz polską kulturę, te tradycyjne przekazy?
"O Wielkiej" odnosi się tylko do fragmentu sztuki ludowej - czułego, ciepłego mówienia o miłości i połączeniu kochanków. Tak opowiadać o uczuciu potrafi moim zdaniem tylko ludowy poeta i Jeremi Przybora. Podobnie jednak, jak pieśń liryczna, porywa mnie krwawa ballada, pieśń sieroca, teksty trudne, ciężkie, bolesne.
 
Na "Oj tak", ale też w materiale który prezentowaliście w ogóle na początku działalności zespołu, teksty muzyka były bardziej... mroczne, poważne, w kolorach brązowo-czarnych. Dobrze zauważam zmianę?
Zapewniam cię, że singel promujący album "O" jest najjaśniejszym utworem z płyty (śmiech). Zaszło u nas wiele zmian, ale akurat z brązem i czernią nadal nam jest po drodze.
 
Słuchając singla myślałam o nowej polskiej muzyce poetyckiej, takiej polskiej alternatywie od Meli Koteluk i Brodki. Widzisz was w tym panteonie? A dokładniej - myślisz, że chcąc-nie chcą polscy muzycy jakoś czerpią w polskich tradycji folku, czy to wy właśnie szukacie inspiracji w brzmieniach popularnych, alter-popowych?
Nie chciałabym widzieć się w żadnym panteonie, uzależniać swojego poczucia spełnienia od tego, czy znajduję się w danej grupie czy nie. Stworzyliśmy płytę dokładnie taką jaką chcieliśmy. Staraliśmy się zrobić to tak dobrze, na ile pozwoliły nam na to nasze aktualne poczucie piękna, umiejętności i wiedza. Natomiast, co się dalej z naszą płytą stanie - czy ktoś uzna ją za alter-popową, etno-jazzową, czy jeszcze inną - na to nie mam wpływu. Jesteśmy tylko do pewnego stopnia twórcami swojego albumu - reszta należy do odbiorcy, jego wrażliwości i doświadczeń. Jest to dla mnie jasne jak amen w pacierzu.
 
W utworach opowiadasz o różnych ciekawych postaciach... widzisz siebie gdzieś wśród nich? Gdzieś tam jest "O Basi..." albo "O Basi i Chłopcach"?
Pierwszy raz ktoś zadał mi to pytanie! Przyznam się tu zatem premierowo, że owszem, za maską konwencji opowiadania w trzeciej osobie o odrealnionym świecie kryją się moje własne historie, lęki i marzenia. Właśnie zdałaś mi sprawę z tego, że zabrakłoby mi odwagi, gdybym miała opowiedzieć o nich bez baśniowego cudzysłowu...
 
Debiut został przyjęty entuzjastycznie, prace nad drugą płyta były na pewno intensywne... Boisz się tej premiery?
Nie wiem czy istnieje coś takiego jak "syndrom drugiej płyty", ale podejrzewam, że wielu debiutantów boryka się z nerwami przed kolejną premierą. Pojawiają się pytania - czy powinniśmy kontynuować zamysł z pierwszego krążka, czy wzbogacić brzmienie, a może je odchudzić? Lub zrobić nieoczekiwany zwrot stylistyczny? Produkcję płyty mamy na szczęście już za sobą, decyzje podjęte. Niepokój o to, jak "O" zostanie przyjęta oczywiście jest, ale na szczęście w towarzystwie dobrych emocji - podekscytowania z racji nowej trasy koncertowej, nowych miejsc, które odwiedzimy, ludzi, których spotkamy i oczywiście nowej kiecki, którą niechybnie sobie sprawię!

Z Basią Derlak rozmawiała Jadwiga Marchwica
Premiera "O" Chłopcy Kontra Basia - 11 września 2015
Szanowna Użytkowniczko, Szanowny Użytkowniku, zanim klikniesz „Przejdź do serwisu” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Przejdź do serwisu” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres. Zgoda Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Etnosystem.pl Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych oraz danych lokalizacyjnych generowanych przez Twoje urządzenie, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno. Jeśli nie chcesz wyrazić zgody kliknij „Zamknij”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych do śledzenia statystyk Google Analytics czy wyświetlania Ci dedykowanych reklam.
Więcej informacji Przejdź do serwisu Zamknij