Zapełnić pustkę na 50-lecie Karola Wójciaka Heródka

Pod koniec zeszłego roku udało się częściowo zapełnić pustkę. Częściowo, gdyż konferencja interdyscyplinarna „Zapełniona pustka”, w ramach której odbyły się wykłady, dyskusje, pokazy filmów, wystawa i pokaz spektaklu teatralnego, była znaczącym, choć dopiero pierwszym etapem obchodów 50-lecia śmierci Karola Wójciaka Heródka. Dalsze działania na rzecz artysty zakładają przede wszystkim wydanie monografii „Herodek – rzeźbiarz gnotków z Lipnicy Wielkiej”, która ma ujrzeć światło dzienne w tym roku.

Konferencja – spotkanie wokół powstającej monografii Karola Wójciaka Heródka przyciągnęło rzeszę ludzi zafascynowanych działalnością artysty z Orawy, ale także osoby zainteresowane sztuką ludową, naiwną i outsider art, którzy o rzeźbiarzu gnotków z Lipnicy Wielkiej usłyszeli po raz pierwszy. W Muzeum Etnograficznym w Krakowie o sztuce Heródka, jego życia, a także kontekstach związanych z jego twórczością mówili specjaliści w zakresie sztuki ludowej i pracownicy instytucji kultury z całej Małopolski, m.in. Grzegorz Graff, Małgorzata Wierzbicka-Wójtowicz (Muzeum im. W. Orkana, Rabka-Zdrój), Anna Kozak  (Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego, Zakopane), Paulina Żądło (Stowarzyszenie Psychiatria i Sztuka Kraków). Dyskusje dotyczące kwestii związanych z Herodkiem, prowadzone przez Maję Kubacką, pomysłodawczyni konferencji, były żywe i gorące, jak na twórczość kontrowersyjnego artysty przystało.

Prelekcje uczestników konferencji znajdą się w wydanej monografii, która ma zlikwidować lukę w opowieści o artyście, czekającą na wypełnienie przez 50 lat. Redaktorką publikacji jest Maja Spychaj-Kubacka, która prowadziła także październikowe spotkanie: Podczas konferencji podkreśliłam historyczną wagę tego wydarzenia, i nie było w tym ani grama przesady, bowiem „Zapełniona Pustka” była pierwszą w historii Heródka konferencją dedykowaną tylko i wyłącznie jemu. Do tej pory Karol Wójciak Heródek był omawiany i dyskutowany tylko jako kontekst w konferencjach i wydarzeniach dotyczących sztuki ludowej, sztuki naiwnej czy art brut. Z punktu widzenia tego, co już wiemy o Heródku, materiał konferencji przyniósł wiele nowości, zwłaszcza z kwerend pracowników muzeum w Rabce. To powiedziałabym rewelacje. – podsumowuje wydarzenie. Monografia będzie zatem nowym spojrzeniem na twórczość rzeźbiarza – a także na to, jak dużą inspiracją stał się dla innych artystów. 

Oddał to także intensywny program konferencji. Uczestnicy mogli skonfrontować zebrany materiał teoretyczny w formach przekazu takich jak fotografia, rzeźba, film i spektakl.  Wystawa zdjęć Klaudyny Schubert, która sfotografowała rzeźby Wójciaka w plenarach Orawy, pokazała czym te rzeźby były i czym się stały oraz jak drastycznie zostały jednak wyrwane z natury, z przyrody. Ogromne wrażenie swoją ponadczasowością wywarły na nas rzeźbiarskie instalacje Magdaleny i Mariana Smreczaków z Lipnicy Małej. Formy ich rzeźb wyniknęły z silnej inspiracji orawskim pejzażem: ostrewkami, drabinami, dzwonnicami burzowymi.  – opowiada Spychaj-Kubacka.

Herodek, co pokazała konferencja, zainspirował także twórców filmowych (obejrzano i dyskutowano o dwóch filmach wokół Heródka) i teatralnych. Kubacka stworzyła dramat w oparciu o zebrane na Orawie przekazy o Karolu Wójciaku Heródku w czasie projektu „Orawa, Orawa, na Orawie” w 2017 roku. Na jego bazie powstał spektaklNasz Heródek lipnicki. Posiad teatralny” pokazany ostatniego dnia konferencji na scenie SCKM. Po spektaklu, w którym udział wzięli amatorzy – uczestnicy projektu z Lipnicy Wielkiej i okolic, odbyło się spotkanie z twórcami. Licznie zgromadzeni widzowie mogli dowiedzieć się więcej o samych okolicznościach realizacji spektaklu i uczestniczyć w podsumowaniu całości działań konferencji. 

Bezprecedensowe wydarzenie przyciągnęło ponad 150 osób nie tylko z Krakowa, ale z całej Polski: uczniów, nauczycieli, członkowie organizacji pozarządowych, mieszkańców Orawy, Rabki-Zdrój, Warszawy, Katowice, Zakopanego. Sukces spotkania oraz życzliwe zainteresowanie, z jakim się spotkało pokazuje sens dalszego badania twórczości artysty, a także w wyjątkowo atrakcyjny sposób zwraca uwagę na ważną dziedzinę, jaką jest kultura ludowa i tradycyjna (monografia dotycząca Herodka zostanie wydana w ramach programu Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego o tym tytule).

Konferencja „Zapełniona pustka” została zorganizowana przez Stowarzyszenie Rozwoju Orawy z Jabłonki przy wsparciu Stowarzyszenia STOG z Krakowa i Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie i innych wspierających organizacji pozarządowych, instytucji kultury oraz placówek administracji publicznej w Małopolsce. Monografia „Herodek – rzeźbiarz gnotków z Lipnicy Wielkiej” powstanie z dotacji Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach programu „Kultura ludowa i tradycyjna” na lata 2018/19. 

fot. Klaudyna Schubert

Szanowna Użytkowniczko, Szanowny Użytkowniku, zanim klikniesz „Przejdź do serwisu” lub zamkniesz to okno, prosimy o przeczytanie tej informacji. Prosimy w niej o Twoją dobrowolną zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez naszych partnerów biznesowych oraz przekazujemy informacje o tzw. cookies i o przetwarzaniu przez nas Twoich danych osobowych. Klikając „Przejdź do serwisu” lub zamykając okno, zgadzasz się na poniższe. Możesz też odmówić zgody lub ograniczyć jej zakres. Zgoda Jeśli chcesz zgodzić się na przetwarzanie przez Etnosystem.pl Twoich danych osobowych, które udostępniasz w historii przeglądania stron i aplikacji internetowych oraz danych lokalizacyjnych generowanych przez Twoje urządzenie, w celach marketingowych (obejmujących zautomatyzowaną analizę Twojej aktywności na stronach internetowych i w aplikacjach w celu ustalenia Twoich potencjalnych zainteresowań dla dostosowania reklamy i oferty) w tym na umieszczanie znaczników internetowych (cookies itp.) na Twoich urządzeniach i odczytywanie takich znaczników, kliknij przycisk „Przejdź do serwisu” lub zamknij to okno. Jeśli nie chcesz wyrazić zgody kliknij „Zamknij”. Wyrażenie zgody jest dobrowolne. Powyższa zgoda dotyczy przetwarzania Twoich danych osobowych do śledzenia statystyk Google Analytics czy wyświetlania Ci dedykowanych reklam.
Więcej informacji Przejdź do serwisu Zamknij